الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
375
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
عزم راسخ مداوا كن و اين خواب غفلتى كه چشمت را فروگرفته با بيدارى بر طرف ساز » ؛ ( و كيف لا يوقظك خوف بيات « 1 » نقمة ، و قد تورّطت « 2 » بمعاصيه مدارج سطواته « 3 » ! فتداو من داء الفترة في قلبك بعزيمة ، و من كرى « 4 » الغفلة في ناظرك بيقظة ) . مىدانيم براى نجات و رهايى از خطر دو چيز لازم است : بيدارى و هوشيارى از يكسو و تصميم و عزم راسخ از سوى ديگر و امام عليه السّلام در اين عبارت كوتاه به هردو اشاره فرموده است و بىخبران را هشدار مىدهد كه از خواب غفلت برخيزند و براى نجات خويش از چنگال معاصى كه آتش خشم و غضب الهى را بر مىافروزد تا وقت نگذشته است تصميم بگيرند . تعبير به « بيات نقمة » ( عذاب شبانه ) براى اين است كه بلاهايى كه در شب نازل مىشود قربانى زيادترى مىگيرد ؛ زلزلهها ، سيلابها و طوفانهايى كه در شب رخ مىدهد هنگامى كه مردم در خوابند و هيچگونه دفاعى از خود ندارند . قرآن مجيد مىفرمايد : « « أَ فَأَمِنَ أَهْلُ الْقُرى أَنْ يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنا بَياتاً وَ هُمْ نائِمُونَ أَ وَ أَمِنَ أَهْلُ الْقُرى أَنْ يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنا ضُحًى وَ هُمْ يَلْعَبُونَ » ؛ آيا اهل شهرها و آباديها از اين ايمنند كه عذاب ما شبانه به سراغ آنها بيايد در حالى كه در خواب باشند ؟ آيا اهل شهرها و آباديها از اين ايمنند كه عذاب ما هنگامهء روز به سراغشان بيايد در حالى كه سرگرم بازى هستند ؟ » . « 5 » در پايان اين فقره مىفرمايد : « ( بنابراين بيدار باش ) و مطيع خداوند شو و با ياد او انس گير » ؛ ( و كن للّه مطيعا ، و بذكره آنسا ) .
--> ( 1 ) . « بيات » اين واژه هرگاه مصدر باشد به معناى ماندن و بيتوته كردن شبانه در جايى است و هرگاه معناى اسمى داشته باشد به معناى شبانگاه است و در جملهء بالا همين معنا اراده شده است . ( 2 ) . « تورّطت » از ريشهء « ورط » بر وزن « شرط » به معناى انداختن در گرداب يا باتلاق است و « قد تورّطت بمعاصيه » يعنى خود را به سبب معصيتها به گرداب و باتلاق قهر و خشم خدا افكندهاى . ( 3 ) . « سطوات » جمع « سطوه » به معناى قهر و غلبه و سلطهء بر چيزى است . ( 4 ) . « كرى » به معناى مصدر و به معناى چرت زدن و به خواب رفتن است . ( 5 ) . اعراف ، آيهء 97 - 98 .